De wondere wereld van de archieven

De afgelopen weken verdiepten we ons in de openbare dossiers over de Spanjestrijders in het Nationaal Archief in Den Haag. Tot onze verbazing bleken die voor een flink deel dezelfde informatie te bevatten als de geheime ( de beperkt toegankelijke) dossiers. Archivarissen zullen zich daar misschien niet echt over verbazen: hoe archieven tot stand komen, is meer dan eens een kwestie van toevalligheden. Wat in het ene dossier een geheim document is over ronselarij, wordt in het andere dossier gewoon openbaar gemaakt als een poging in het werk wordt gesteld om de kosten die gemaakt zijn voor de repatriëring van Spanjestrijders te verhalen. In veel gevallen lukt dat niet: in de meeste gezinnen van Spanjestrijders was het geen vetpot. Spanjestrijders die na maanden verblijf in Spanje besloten dat het mooi was geweest en dat ze terug naar huis wilden, kregen daar lang niet altijd toestemming voor – sterker nog: in veel gevallen kregen ze het stempel ‘deserteur’ mee, een hard oordeel over jonge jongens die ontberingen en slecht militair optreden hadden meegemaakt en vonden dat ze recht hadden op een gevechtspauze. In dat geval deden ze een beroep op Nederlandse consulaten in Valencia, Barcelona of over de grens in Frankrijk om de reis terug naar huis te bekostigen. Dat werd dan ook nog eens in de meeste gevallen geweigerd – maar ondertussen was wel een dossier aangelegd en werd aan de instanties doorgegeven dat ze hun Nederlanderschap hadden verloren. In een aantal gevallen werden paspoorten in beslag genomen – die zijn dus nu openbaar en leveren ons de eerste portretjes van Spanjegangers:

DE EERSTE PORTRETTEN

Willem Breed 12-09-1906 Haarlem

Willem Breed 12-09-1906 Haarlem

Albertus Geijssen 10-03-1908 Amsterdam

Albertus Geijssen 10-03-1908 Amsterdam

Anthon Bonnee 02-08-1912 Amsterdam

Anthon Bonnee 02-08-1912 Amsterdam

Evert Scheltens 09-05-1918 Amsterdam - in Spanje gesneuveld

Evert Scheltens 09-05-1918 Amsterdam – in Spanje gesneuveld

Jan Vroom 02-05-1914 Groningen

Jan Vroom 02-05-1914 Groningen

Johannes van Amsterdam 23-12-1908 Oegstgeest

Johannes van Amsterdam 23-12-1908 Oegstgeest

Martin Boonekamp 26-01-1902

Martin Boonekamp 26-01-1902

Ondertussen melden zich ook meer familieleden met vragen, opmerkingen en materiaal. Zo vraagt Amar Antheunis – neef van Spanjestrijder Johan Antheunis die in Spanje sneuvelde – zich af of zijn oom ( zie portretje) de man is op de foto die we eerder plaatsten en die ons werd toegezonden uit Duitsland:

Antheunis

johan antheunis copy

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s